სახელმწიფო არქივების ღიაობა ყოფილ საბჭოთა რესპუბლიკებში

სიახლეები | კვლევები | საბჭოთა კვლევები | პუბლიკაციები 31 ოქტომბერი 2018

ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტმა (IDFI) ღია საზოგადოების ინსტიტუტის - ბუდაპეშტის ფონდის ფინანსური დახმარებით შექმნა მკვლევართა ქსელი, რომლებმაც შეიმუშავეს სახელმწიფო არქივების ღიაობის შეფასების მეთოდოლოგია და ამ მეთოდოლოგიის მიხედვით შეაფასეს 10 ქვეყნის 20 სახელმწიფო არქივების ღიაობა [2017 წლის 1 ნოემბრიდან - 2018 წლის 31 დეკემბრამდე].

 

მეთოდოლოგია 5 კომპონენტისგან შედგება

 

- საარქივო კანონმდებლობა - რამდენად არის საარქივო კანონმდებლობით გარანტირებული სახელმწიფო არქივების ღიაობა და მათთან წვდომა;

 

- არქივებთან დაკავშირებული სხვა კანონმდებლობა - რამდენად არის გარანტირებული სახელმწიფო არქივების ღიაობა და მათთან წვდომა ქვეყნის სხვა ძირითადი კანონებით;

 

- საარქივო სერვისები - რამდენად გამართული და ხელმისაწვდომია საარქივო სერვისების მიწოდება;

 

- არქივის ვებგვერდი - პასუხობს თუ არა ვებ-გვერდი თანამედროვე გამოწვევებს და გამოსადეგია თუ არა მომხმარებლებისთვის;

 

- სამკითხველო (მკვლევართა) დარბაზი - როგორია არქივის სამკითხველო დარბაზში მუშაობის პრაქტიკა და შიდა რეგულაციები.

 

სახელმწიფო არქივების ღიაობის შეფასებამ გამოავლინა, რომ:


- საარქივო ღიაობის კუთხით ყველა ქვეყანა, მათ შორის საქართველო, საჭიროებს საკანონმდებლო დონეზე ცვლილებებს მეტი ღიაობის უზრუნველსაყოფად;


- არქივებში, რომლებმაც უფრო მაღალი შედეგი აჩვენეს, არ განსხვავდება მკვლევრებთან ურთიერთობის პირობები მოქალაქეობის მიხედვით;

 

- ღია არქივები შესაბამის კანონმდებლობაზე დაყრდნობით წერილობით განმარტავენ დარბაზში არდაშვების ან დოკუმენტების გაცემაზე უარის თქმის შემთხვევებს, ნაკლებად ღია არქივები ასეთ შემთხვევებში მხოლოდ სიტყვიერი განმარტებით შემოიფარგლებიან;

 

- ძალოვანი ან ყოფილი ძალოვანი სტრუქტურების არქივების უმეტესობას არ აქვთ ვებგვერდი და სამკითხველო დარბაზი, შესაბამისად მათი ღიაობის პროცენტი ძალიან დაბალია. გამონაკლისს წარმოადგენს უკრაინის და საქართველოს შემთხვევები, სადაც მსგავსი არქივები ღიაობის კუთხით მოწინავე პოზიციებზე დგანან;

 

- 20-იდან მხოლოდ 2 არქივის სამკითხველო დარბაზებშია შესაძლებელი საკუთარი ფოტოაპარატის საშუალებით საარქივო დოკუმენტების ფოტოგადაღება.

 

 

/public/upload/IDFI_Photos_2018/soviet_archieves/Openness of State Archives in former Soviet countries_Research_GEO.pdf

სხვა მასალები ამ თემაზე
სიახლეები

2019-2020 წლების ეროვნული ანტიკორუფციული სტრატეგიისა და სამოქმედო გეგმის შემუშავების პროცესი ხარვეზებით წარიმართა

22.08.2019

სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციების ჩართულობა მდგრადი განვითარების მიზნების გავრცელებაში

20.08.2019

დაუშვებელი პროდუქციის რეგულირება - რას ცვლის საკონსტიტუციო სასამართლოს 2019 წლის 2 აგვისტოს გადაწყვეტილება

09.08.2019

ტრენინგი აჭარის რეგიონის ჟურნალისტებისა და აქტივისტებისთვის

07.08.2019
განცხადებები

არასამთავრობო ორგანიზაციების განცხადება „რუსთავი 2“-ზე მიმდინარე საკადრო ცვლილებების შესახებ

20.08.2019

არასამთავრობო ორგანიზაციების განცხადება ნიკა გვარამიასთვის ბრალის წარდგენის შესახებ

09.08.2019

კოალიცია მედიის ადვოკატირებისთვის პროკურატურას მოუწოდებს ,,რუსთავი 2“-ის საქმის გამოძიება ლოგიკურ დასასრულამდე მიიყვანოს

05.08.2019

ზვიად კუპრავასათვის პატიმრობის შეფარდება გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვის საშიში პრეცედენტია

02.08.2019
ბლოგპოსტები

ინტერესთა შეუთავსებლობა უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეთა შერჩევის პროცესში

05.08.2019

რა საფრთხე ემუქრება გამოხატვის თავისუფლებას საქართველოში

13.05.2019

დამოკიდებულება პროკურორებისა და მოსამართლეების ქმედებების მიმართ

22.04.2019

საქართველოს მოსახლეობას განსხვავებული დამოკიდებულება აქვს საქართველოს პროკურატურის მიმართ

10.04.2019