Freedom House: საქართველოს ქულა ინტერნეტის თავისუფლების რეიტინგში გაუარესდა

სიახლეები | მედია, ინტერნეტი და ინოვაციები | პუბლიკაციები | ანალიზი 6 ნოემბერი 2018

1 ნოემბერს მსოფლიოში ინტერნეტ თავისუფლების შესახებ Freedom House-ის ყოველწლიური ანგარიში გამოქვეყნდა. 2018 წელს საქართველომ 100-დან 25 ქულა აიღო და ინტერნეტ თავისუფლების მხრივ შეფასდა, როგორც „თავისუფალი“ ქვეყანა. 2017 წელთან შედარებით, ქვეყნის ქულა ერთით გაუარესდა.


2017 ივნისსა და 2018 მაისის პერიოდში მომხდარ მნიშვნელოვან მოვლენებს შორის გამოყოფილია შემდეგი ფაქტები:


- საქართველოს კონსტიტუციაში შეტანილი ცვლილება, რომლის მიხედვითაც, ინტერნეტზე ხელმისაწვდომობა და ინტერნეტით თავისუფლად სარგებლობა ადამიანის ძირითად უფლებად იქნა აღიარებული. ანგარიშში აღნიშნულია, რომ ეს ცვლილება საკონსტიტუციო კომისიას ადგილობრივმა ორგანიზაციამ, ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტმა (IDFI) წარუდგინა.


- მთავრობის მიერ ელექტრონული პეტიციების პლატფორმის – www.ichange.gov.ge -ის შექმნა, რომლის საშუალებითაც მოქალაქეებს შეუძლიათ პეტიციის შექმნა, ხოლო, საკმარისი ხელმოწერის მოგროვების შემთხვევაში, საქართველოს მთავრობა ვალდებულია უპასუხოს პეტიციას და ეს პასუხი საჯაროდ ხელმისაწვდომი გახადოს პორტალზე.


- 2017 წლის ივნისში პოლიციის მიერ ნარკოტიკების უკანონო შეძენა-შენახვის ბრალდებით „ბირჟა მაფიას“ წევრი რეპერების დაკავების შემთხვევა. როგორც ბრალდებულები და მათი მხარდამჭერები ამტკიცებდნენ, ბრალდებები გაყალბებული იყო, დაკავება კი უკავშირდებოდა Youtube-ზე მათ მიერ განთავსებულ ვიდეოს, რომელიც პოლიციის მიმართ დამცინავი შინაარსის იყო. მასობრივი დემონსტრაციის შემდეგ, რეპერები გირაოს სანაცვლოდ გაათავისუფლეს. მოგვიანებით, საგამოძიებო მედია ორგანიზაცია „სტუდია მონიტორის“ მიხედვით, პოლიციელები, რომლებმაც რეპერების წინააღმდეგ მტკიცებულებები გააყალბეს, ჯერ კიდევ პასუხისგებაში არ მიცემულან.


- 2018 წლის მაისში თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწვეტილება, რომელმაც პრეზერვატივების მწარმოებელ კომპანია „აიისას“ რელიგიური გრძნობების შელახვის მოტივით 500 ლარიანი ჯარიმა დააკისრა და აუკრძალა პროდუქციის გაყიდვა და რეკლამირება, მათ შორის Facebook-ზე.


- 2017 წლის მაისში აზერბაიჯანელი ჟურნალისტის, აფგან მუხთარლის თბილისიდან გატაცების შემთხვევა. ანგარიშში ნათქვამია, რომ, მართალია, ოფიციალური პირები უარყოფენ, მაგრამ არსებობს ეჭვები, რომ მის გატაცებაში საქართველოს უსაფრთხოების სამსახური იყო გარეული.


ქვეყანაში ინტერნეტ ხელმისაწვდომობისა და თავისუფლების ხარისხის შესახებ ანგარიშში ნათქვამია, რომ ინტერნეტზე ხელმისაწვდომობა და მისი გამოყენება ზრდას განაგრძობს. ასევე, ნაკლებად შეინიშნება ინტერნეტ ცენზურისა და ონლაინ კონტენტის მანიპულაციის შემთხვევები. ინტერნეტ აქტივისტებს თავისუფლად შეუძლიათ გამოიყენონ სოციალური მედია ინფორმაციის გავრცელების, ხალხის მობილიზებისა და ონლაინ კამპანიების ჩატარების მიზნით.


ინტერნეტ მედია კონტენტთან დაკავშირებით ანგარიშში აღნიშნულია, რომ საქართველოს მედია ლანდშაფტი უფრო და უფრო მრავალფეროვანი ხდება, თუმცა მიკერძოებული და არასანდო მედია კონტენტის, განსაკუთრებით ანტი-დასავლური პროპაგანდის, ფართო გავრცელება დაფიქსირდა.


Freedom House-ის ანგარიში განიხილავს ინტერნეტ მომსახურების მიმწოდებლებს შორის მომხმარებელთა გადანაწილების საკითხსაც. ნათქვამია, რომ ბაზარზე კონკურენცია „მინიმალურია“, რადგან ბაზრის ორ მესამედს ორი მიმწოდებელი აკონტროლებს (საკაბელო ინტერნეტი). მობილური ინტერნეტის ბაზარზეც ორი პროვაიდერი დომინირებს.


ანგარიში ასევე განიხილავს სახელმწიფო მიყურადების საკითხს და ამ მხრივ საქართველოში განვითარებულ მოვლენებს, მათ შორის სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ფარგლებში ახლად შექმნილი უწყების – „ოპერატიულ-ტექნიკური სააგენტოს“ ფუნქციებს. დოკუმენტში ნახსენებია სააგენტოს უფლებამოსილებების მიმართ საზოგადოებრივი უკმაყოფილება, კერძოდ მისი პირდაპირი წვდომა სატელეკომუნიკაციო მონაცემებთან და უფლება, აიძულოს ინტერნეტის მიმწოდებლები ითანამშრომლონ მასთან და, უარის შემთხვევაში, დააჯარიმოს ისინი.


თითოეული ქვეყნის შეფასება მოიცავს დეტალურ ნარატიულ ანგარიშსა და ქულებს, რომლებიც სამ კატეგორიად იყოფა: 1. ხელმისაწვდომობის დაბრკოლებები; 2. კონტენტის შეზღუდვა; და 3. მომხმარებელთა უფლებების დარღვევა. 2018 წლის ანგარიში 2017 წლის ივნისიდან 2018 წლის მაისამდე პერიოდს მოიცავს.

სხვა მასალები ამ თემაზე
სიახლეები

IDFI-იმ და სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურმა ერთობლივი პროექტი დაიწყეს

05.03.2021

საქართველოს შედეგები ღია მონაცემების მზაობის კვლევაში

05.03.2021

სტატისტიკური მონაცემები 2018-2020 წლებში საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებზე ქართული ჯანდაცვის პროგრამებით მოსარგებლეთა შესახებ

05.03.2021

მხილების ინსტიტუტის გამოწვევები საქართველოში - კანონმდებლობა და პრაქტიკა

04.03.2021
განცხადებები

არასამთვრობო ორგანიზაციების განცხადება ტვ პირველის ეთერში გასულ სიუჟეტთან დაკავშირებით

07.03.2021

კოალიცია სააპელაციო სასამართლოს მიერ „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველოს“ წინააღმდეგ მიღებულ უკანონო და დაუსაბუთებელ გადაწყვეტილებას ეხმაურება

04.03.2021

მედიაკოალიცია ჟურნალისტ ვახო სანაიაზე და მის ოჯახზე თავდასხმის ფაქტს ეხმიანება

25.02.2021

საგანგებო განცხადება ნიკა მელიას დაკავების შესახებ

23.02.2021
ბლოგპოსტები

გუდმუნდურ ანდრი ასტრადსონი ისლანდიის წინააღმდეგ: მოსამართლეთა დანიშვნის შესახებ კანონმდებლობის დარღვევამ სამართლიანი სასამართლოს უფლების შელახვა გამოიწვია

10.02.2021

რატომ არ არის სახელმწიფო ავტოპარკში ელექტროავტომობილები?

08.02.2021

ღია მმართველობის პარტნიორობის გაზრდილი მნიშვნელობა - პერსპექტივა დაკვირვების საფუძველზე (OGP 2030)

26.11.2020

დამოუკიდებელი ანტიკორუფციული სააგენტო - მაღალი დონის კორუფციასთან ბრძოლის ეფექტური საშუალება

06.11.2020