პრაქტიკული სახელმძღვანელო მონაცემთა ჟურნალისტებისთვის

სიახლეები | კარგი მმართველობა | მედია, ინტერნეტი და ინოვაციები | პუბლიკაციები | სახელმძღვანელო 9 ივლისი 2019

მონაცემების ხელმისაწვდომობის გაზრდამ და ტექნოლოგიების გაუმჯობესებამ ჟურნალისტებს მისცა საშუალება ჩაუღრმავდნენ ცალკეულ საკითხებს და გამოიყენონ სხვადასხვა აპლიკაციები თუ პროგრამები ზღვა მასალის გასაანალიზებლად და ძირითადი მიგნებების უკეთ წარმოსაჩენად. თუმცა, ეს ახალი შესაძლებლობები დაკავშირებულია დამატებით გამოწვევებთან, მონაცემების მოპოვებისა თუ დამუშავებისთვის ახალი უნარების და მეტი დროის აუცილებლობასთან. ამის გამო, ამ ტიპის ჟურნალისტიკას ხშირად მონაცემთა ან საგამოძიებო ჟურნალისტიკას უწოდებენ.

 

მონაცემთა ჟურნალისტის მიზანია არა უბრალოდ ფაქტების აღწერა ან მიმოხილვა, არამედ მათი გამომწვევი მიზეზების კვლევა/განსაზღვრა და, ხშირ შემთხვევაში, პრობლემის გადაჭრის შესაძლო გზების ძიება. შესაბამისად, შეიძლება გამოიყოს საგამოძიებო ჟურნალისტიკის რამდენიმე თავისებურება:

 

- გამომძიებელი ჟურნალისტი ეძებს ახალ ინფორმაციას ან საჯაროდ ხელმისაწვდომი სხვადასხვა ტიპის ინფორმაციის ურთიერთდაკავშირებით ავლენს ახალ გარემოებებს;


- ჟურნალისტი ინფორმაციას აგროვებს სხვადასხვა წყაროდან და მათ დასამუშავებლად იყენებს განსხვავებულ მეთოდებსა თუ ტექნოლოგიებს;

 

- სიღრმისეულად სწავლობს საზოგადოებისთვის საინტერესო საკითხს;

 

- საკითხის შესწავლისას, ცალკეული ინდივიდების ბრალეულობის მიღმა, ეძებს ასევე სისტემურ მიზეზებსა და პროცესებს, რომელთა ხარვეზების გამოც მოხდა კონკრეტული დარღვევა;

 

- საკითხის ყოვლისმომცველი შესწავლით, სააშკარაოზე გამოაქვს დამალული ფაქტები და საიდუმლოებები;

 

- სრულყოფილად გადმოსცემს კონტექსტს და ფაქტებთან ერთად ხსნის მათ გამომწვევ მიზეზებს.

 

ბოლო წლებში საქართველოში მრავალი სამთავრობო პორტალი და ვებგვერდი შეიქმნა, რომელზეც გარკეული სიხშირით იდება ინფორმაცია საჯარო პოლიტიკის საკითხებზე. გარდა ამისა, სამოქალაქო სექტორის წარმომადგენლებმა ოფიციალურ მონაცემებსა თუ ვებგვერდებზე დაყრდნობით შექმნეს რამდენიმე მნიშვნელოვანი პლატფორმა, რომელიც ცალკეული საჯარო დაწესებულებებისა თუ მაღალი თანამდებობის პირების საქმიანობის მონიტორინგის ეფექტურ საშუალებას იძლევა.

 

წინამდებარე სახელმძღვანლოში განვიხილავთ რამდენიმე მათგანს და შემოგთავაზებთ პრაქტიკულ რჩევებს, თუ რას უნდა დააკვირდეთ ამ ვებგვერდებზე ინფორმაციის მოძიებისა და გადამოწმებისას. გზამკვლევი იწყება საჯარო შესყიდვებთან დაკავშირებული მონაცემების მოპოვებისა და დამუშავების შესახებ საჭირო ინფორმაციით. ამას მოსდევს საჯარო ფინანსების განკარგვის მონიტორინგისთვის სასარგებლო სხვა ელექტრონული რესურსებისა და მექანიზმების მიმოხილვა.

 

სახელმძღვანელო მომზადებულია ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტის (IDFI) მიერ, გლობალური საქველმოქმედო ორგანიზაციის Luminate-ის მხარდაჭერით.

 

 

 

 

სხვა მასალები ამ თემაზე
სიახლეები

გიწვევთ გამჭვირვალე სახელმწიფო შესყიდვების რეიტინგის 2020 წლის ანგარიშის პრეზენტაციასა და ონლაინ დისკუსიაზე

21.01.2021

სახელმძღვანელო გამჭვირვალობისა და მოქალაქეთა ჩართულობის შესახებ

18.01.2021

ინტერვიუ ირინა ფლიგესთან

13.01.2021

აჭარის უმაღლესმა საბჭომ ღია მმართველობის 2020-2021 წლების სამოქმედო გეგმის განხორციელება დაიწყო

29.12.2020
განცხადებები

OECD-SIGMA-ს რეკომენდაციების შესრულებასთან დაკავშირებით IDFI-სა და GYLA-ს ერთობლივი განცხადება

20.01.2021

სამოქალაქო ორგანიზაციების განცხადება სახალხო დამცველის ბრიფინგზე

20.01.2021

არასამთავრობო ორგანიზაციათა ერთობლივი განცხადება ოპოზიციური პარტიების წინააღმდეგ დაანონსებული სანქციების შესახებ

17.12.2020

კოალიცია ეხმიანება ნიკა გვარამიას განცხადებას მუქარის შესახებ

15.12.2020
ბლოგპოსტები

ღია მმართველობის პარტნიორობის გაზრდილი მნიშვნელობა - პერსპექტივა დაკვირვების საფუძველზე (OGP 2030)

26.11.2020

დამოუკიდებელი ანტიკორუფციული სააგენტო - მაღალი დონის კორუფციასთან ბრძოლის ეფექტური საშუალება

06.11.2020

1930-იანი წლების რეპრესიების მეხსიერება - რას და რატომ ვიხსენებთ?

13.10.2020

გასაბჭოება - საბჭოური კოლექტიური მეხსიერების პირველი საფეხური

13.10.2020