ახალი კანონპროექტით მაუწყებლებს არაქართულენოვანი კონტენტის გავრცელება ეზღუდებათ

სიახლეები 5 სექტემბერი 2014

ავტორი: უჩა სეთური

 

საქართველოს პარლამენტის განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის კომიტეტი „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონში შესატანი ცვლილებებს განიხილავს, რომლის თანახმად, არასახელმწიფო ენაზე მაუწყებლობა საეთერო ბადის არაუმეტეს 10%-ს შეიძლება შეადგენდეს. საქართველოს პარლამენტში, 2014 წლის 2 სექტემბერს, განხილული იყო "მაუწყებლობის შესახებ" საქართველოს კანონში შესატანი ცვლილებების პროექტი, რომლის ინიცირებაც "სახელმწიფო ენის შესახებ" საქართველოს კანონთან ერთად ხორციელდება. წარმოდგენილი პროექტის მიხედვით ცვლილების ამოქმედება დაგეგმილია 2015 წლის 1 იანვრიდან.

 

წარმოდგენილი კანონპროექტი ითვალისწინებს "მაუწყებლობის შესახებ" საქართველოს კანონისათვის შემდეგი შინაარსის მე-4 პრიმა მუხლის დამატებას, რომლის პირველი პუნქტიც შემდეგ რეგულაციას აწესებს: "იმ მაუწყებელში, რომელიც მაუწყებლობას ახორციელებს სახელმწიფო ენაზე, კანონმდებლობით დადგენილი წესით, აუცილებლობის შემთხვევაში, შეიძლება გამოყენებულ იქნეს არასახელმწიფო ენებიც, ტელე და რადიომაუწყებლობის საეთერო დროის არაუმეტეს 10%-ისა. "

 

ამ ცვლილებების მიხედვით, იმ შემთხვევაში, თუ წარმოდგენილი საკანონმდებლო ინიციატივა დამტკიცდება, ყველა მაუწყებელი, როგორც ტელევიზია ასევე რადიო კომპანია, რომელიც ლიცენზირებულია საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის მიერ, იძულებული იქნება 2015 წლის 1 იანვრიდან, შეზღუდოს იმ პროდუქციის განთავსება პროგრამულ ბადეში 10%-იანი კვოტის დაცვით, რომლის პირველადი წარმოების ენა არ არის ქართული.

 

სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, კანონპროექტის წარმოდგენილი რედაქციით მიღების შემთხვევაში ინგლისურ და სხვა ენაზე არსებული კონტენტის ტრანსლირებისას, მაუწყებელი იძულებული იქნება დაიცვას 10%-იანი ზღვარი, რაც გულისხმობს იმას, რომ, მაგალითად, მუსიკალური ვიდეო რგოლების, ან თუნდაც, ფილმების ტრანსლირებისას უნდა მოხდეს მათი სრულად თარგმნა ქართულად. დაგვეთანხმებით, შეუძლებელია აღნიშნულის პრაქტიკაში განხორციელება, რამაც, შესაძლოა გამოიწვიოს სატელევიზიო ბადიდან ასეთი პროდუქტების შემცირება ან სრულიად გაქრობა.

 

ქართული ტელერადიო სექტორის ის მაუწყებლები, რომლებიც საეთერო ქსელით ვრცელდებიან, დამოკიდებულნი არიან სარეკლამო ბაზრის შემოსავლებზე და შესაბამისად მათი კონტენტის ხარისხი ამ თანხების უკავშირდება. თუ გადავხედავთ ტელე მაუწყებლების ან რადიო მაუწყებლების მიერ მოპოვებული სარეკლამო შემოსავლების წილს და მათ კონტენტს, ცხადად დავინახავთ, რომ ამ ცვლილებებით სწორედ მცირე შემოსავლიანი და სპეციალიზირებული (გასართობი პროგრამები საინფორმაციო გადაცემების გარეშე) მაუწყებლობის ლიცენზიანტები დაზარალდებიან. ამის მიზეზია ის, რომ მათი სამაუწყებლო პროგრამული ბადე შევსებულია უცხოენოვანი მუსიკალური პროდუქციით. ბევრად რთულ მდგომარეობაში აღმოჩნდება რეგიონული ტელე და რადიო მაუწყებლები.

 

 

ამ კონტექსტში საინტერესოა სამი ტელევიზიის პროგრამული ბადის განხილვა, კერძოდ "კავკასია", "აფხაზეთის ხმა" და "GDS" , რომელთა პროგრამული ბადის დიდი ნაწილი მუსიკალური პროდუქციით არის შევსებული.

 

"მაუწყებლობის შესახებ" საქართველოს კანონში ცვლილებების წარმოდგენილი პროექტი ბევრად უფრო ართულებს მდგომარეობას რადიო მაუწყებლების შემთხვევაში, რომელთა პროგრამების უმეტესობა უცხოენოვანია, ხოლო მაუწყებლობა ქართულენოვანი. მაგალითისთვის შეგვიძლია მოვიყვანოთ რადიო მაუწყებლები რადიო "ჯიპა", რადიო "კომერსანტი", რადიო "ცხელი შოკოლადი" , ისევე როგორც რადიო მაუწყებლების დიდი ნაწილი, მათ ეთერში ძირითადად არაქართულენოვანი მუსიკალური ნაწარმოებებია განთავსებული.

 

ინიცირებულ კანონპრექტზე თანდართული განმარტების შესაბამისად (პუნქტი ბ.ე) ცვლილებების მიღება არ არის დაკავშირებული იმ პირების ფინანსურ ვალდებულებებთან, რომლებზეც ვრცელდება მისი მოქმედება. თუმცა, გვინდა აღვნიშნოთ, რომ კონტენტის ქართულ ენაზე დამატებით შექმნა/გახმოვანება, მაუწყებლების ზედმეტ ფინანსურ რესურსს საჭიროებს.


შემოთავაზებული რეგულაცია არ არის ნეიტრალური და განსხვავებულ მდგომარეობაში აყენებს საკაბელო ე.წ. ტრანზიტულ და სიხშირულ (საეთერო და თანამგზავრულ) მაუწყებლებს. გარდა ამისა, წარმოდგენილი რეგულაცია მაუწყებლების მდგომარეობას უფრო ართულებს ციფრულ მაუწყებლობაზე გადასვლის პროცესში.

 

IDFI-ის რეკომენდაციები "მაუწყებლობის შესახებ" საქართველოს კანონში წარმოდგენილ ცვლილებებთან დაკავშირებით:

 

-  რეგულაცია არ უნდა გავრცელდეს რადიო მაუწყებლებზე;
-  ცვლილებები უნდა შეეხოს მხოლოდ ეროვნულ მაუწყებლებს;
- აღნიშნული შეზღუდვა უნდა გავრცელდეს მხოლოდ ფილმებზე და რეგულაციის შემოღება მოხდეს "მაუწყებლობის შესახებ"    საქართველოს კანონის მუხლი 511 (მაუწყებლის მიერ ფილმის ეთერში განთავსება) დისპოზიციის გათვალისწინებით.

 

სხვა მასალები ამ თემაზე
სიახლეები

სასამართლო სისტემის სტრატეგიისა და 2017-2018 წლების სამოქმედო გეგმის შესრულების მდგომარეობა

31.07.2020

საჯარო ინფორმაციის ხელმისაწვდომობა საქართველოში 2019

30.07.2020

საჯარო მმართველობის რეფორმის 2019 - 2020 წლების სამოქმედო გეგმის შესრულების მონიტორინგის შუალედური ალტერნატიული ანგარიშის პრეზენტაცია

28.07.2020

ღია მმართველობის მუდმივმოქმედი საპარლამენტო საბჭოსა და საკონსულტაციო ჯგუფის წევრებმა გასვლითი სამუშაო შეხვედრა გამართეს

23.07.2020
განცხადებები

შინაურ ბინადარ ცხოველთა მოვლა-პატრონობის მიმართულებით აუცილებელია ქმედითი ნაბიჯების გადადგმა

21.07.2020

არასამთავრობო ორგანიზაციები ხელისუფლებას მოუწოდებენ შექმნას დამოუკიდებელი ანტიკორუფციული სააგენტო

08.07.2020

კოალიცია მედია ადვოკატირებისთვის განცხადებას ავრცელებს

26.06.2020

მოვუწოდებთ კახა კალაძეს იფიქროს ჟურნალისტების უსაფრთხოებაზე

24.06.2020
ბლოგპოსტები

12 წელი 2008 წლის აგვისტოს ომიდან: რუსული დეზინფორმაცია და რეალური ფაქტები

07.08.2020

კოვიდ-19-ის დროს რუსეთის ფედერაციის კანონმდებლობაში შეტანილი ცვლილებები

15.06.2020

Covid 19-ის გავლენა საარჩევნო პროცესებზე მსოფლიოში

11.06.2020

ივანე ჯავახიშვილი და საქართველოს დამოუკიდებლობა

26.05.2020