საქართველოს მიერ ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების წინააღმდეგ ბრძოლასთან დაკავშირებული რეკომენდაციების შესრულების მიმოხილვა

სიახლეები | კორუფციასთან ბრძოლა | ანალიზი 14 აპრილი 2022

უკრაინის წინაღმდეგ რუსეთის მიერ წარმოებულ სამხედრო აგრესიას ცივილიზებულმა სამყარომ ეკონომიკური და ფინანსური სანქციები დაუპირისპირა. სანქციების პოლიტიკის ეფექტიანი აღსრულებისთვის მაქსიმალური გამჭვირვალობაა საჭირო იმისთვის, რომ გამოაშკარავდეს დამალული ფინანსები და ვერ მოხდეს ბენეფიციარი საკუთრების ბოროტად გამოყენებით სანქციებისთვის თავი არიდება.[1] წინამდებარე მიმოხილვა სწორედ ფულის გათეთრებასა და ბენეფიციარ საკუთრებასთან დაკავშირებით საქართველოში არსებულ პრობლემურ საკითხებს მიმოიხილავს და ამ მიმართულებით მსოფლიოში განვითარებული საუკეთესო პრაქტიკის მაგალითებს წარმოაჩენს.

 

ფინანსური ქმედებების სპეციალური ჯგუფი (FATF) წარმოადგენს დამოუკიდებელ მთავრობათაშორის უწყებას, რომლის მიზანი ფულის გათეთრების, ტერორიზმთან ბრძოლისა და მასობრივი განადგურების იარაღის გავრცელების დაფინანსების წინააღმდეგ პოლიტიკის ხელშეწყობაა. სწორედ ამ მიზნით 2012 წელს გამოიცა რეკომენდაციები, რომლებიც ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსებასთან ბრძოლის საერთაშორისო სტანდარტად არის აღიარებული. ეს სტანდარტი კონკრეტულ მოთხოვნებს უწესებს სასამართლო, ფინანსური დაზვერვის უწყებებსა თუ სამართალდამცავ ორგანოებს, კერძო სექტორსა და მათ ზედამხედველობაზე პასუხისმგებელ ორგანოებს.[2]

 

საქართველოში ფულის გათეთრებასთან დაკავშირებით კვლავ არსებობს რისკები და გამოწვევები, რომლებიც აქტიურად განიხილება საერთაშორისო თუ რეგიონულ დონეზე.[3] შესაბამისად, მნიშვნელოვანია, რომ შეფასდეს რამდენად შეესაბამება საქართველოში დღეს არსებული სისტემა საერთაშორისო სტანდარტად აღიარებულ FATF რეკომენდაციებს.

 

ფინანსურ ქმედებათა სპეციალური ჯგუფის რეკომენდაციები ეხება ფულის გათეთრებასთან და ტერორიზმთან ბრძოლის პოლიტიკასა და კოორდინაციასთან, სამართლებრივი დევნის განხორციელებასთან, პრევენციული ზომების გატარებასთან დაკავშირებულ საკითხებს; შესაბამისი უწყებების უფლებამოსილებებსა და პასუხისმგებლობას; ბენეფიციარი მესაკუთრეების შესახებ ინფორმაციის ხელმისაწვდომობასა და გამჭვირვალობას და საერთაშორისო თანამშრომლობას.

 

ევროსაბჭოს ფულის გათეთრების წინააღმდეგ ბრძოლის კომიტეტის (MONEYVAL) მიერ 2020 წლის ნოემბერში გამოქვეყნებული ანგარიშის თანახმად, რომლითაც ფინანსურ ქმედებათა სპეციალური ჯგუფის მიერ 2012 წელს გაცემულ რეკომენდაციებთან საქართველოს შესაბამისობა შეფასდა, ქვეყანას 40 რეკომენდაციიდან სრულად შესრულებული აქვს ექვსი რეკომენდაცია, მეტწილად შესრულებული - 21, ნაწილობრივ - 12, ხოლო შეუსრულებელია ერთი რეკომენდაცია. ეს უკანასკნელი უკავშირდება არაკომერციულ ორგანიზაციებთან მიმართებით არსებულ კანონმდებლობასა და პრაქტიკას ტერორიზმის დაფინანსებასთან ბრძოლის კონტექსტში.

 

წინამდებარე მიმოხილვა განსაკუთრებით ყურადღებას სწორედ ამ უკანასკნელ რეკომენდაციის შესრულებაზე ამახვილებს, ამავდროულად, აანალიზებს ბენეფიციარ მესაკუთრეებთან და გამჭვირვალობასთან დაკავშირებით რეკომენდაციის შესრულების მდგომარეობას, რომელსაც 2020 წლის Moneyval-ის ორმხრივი შეფასების ანგარიშში ნაწილობრივ შესრულებულის სტატუსი აქვს მინიჭებული. დოკუმენტი ასევე მოკლედ აანალიზებს Moneyval-ის ანგარიშში სხვა რეკომენდაციებთან მიმართებით საქართველოში არსებულ ხარვეზებს.

____

 

[1] Anders Åslund და Maria Snegovaya, The impact of Western sanctions on Russia and how they can be made even more effective, ხელმისაწვდომია: https://www.atlanticcouncil.org/in-depth-research-reports/report/the-impact-of-western-sanctions-on-russia/#h-effective-sanctions-require-more-transparency-enforcement-and-international-cooperation

 

[2]  MONEYVAL, Annual report 2020, გვ. 9, ხელმისაწვდომია: https://rm.coe.int/moneyval-annual-report-2020-eng-final/1680a2b3a4, წვდომის თარიღი: 16.02.2022.

 

[3] IDFI, MONEYVAL– ისშეფასებასაქართველოში ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების შესახებ, გვ. 3, ხელმისაწვდომია: https://idfi.ge/public/upload/Blog/MONEYVAL%20final%20GEO.pdf, წვდომის თარიღი: 16.02.2022.

 

/public/upload/Analysis/Compliance with FATF Recommendations_Geo.pdf

 

 

მოცემული მასალის მომზადება დაფინანსებულია შვედეთის საერთაშორისო განვითარების თანამშრომლობის სააგენტოს, Sida-ს მიერ. შინაარსზე პასუხისმგებლობა სრულად ეკისრება მის შემქმნელს. Sida შესაძლოა არ იზიარებდეს გამოთქმულ ხედვებსა და ინტერპრეტაციებს.

სხვა მასალები ამ თემაზე
სიახლეები

საჯარო ინფორმაციის ხელმისაწვდომობა და უფლება სამართლიან სასამართლოზე

30.06.2022

სამუშაო შეხვედრა პედაგოგებთან: მოწყვლადი ჯგუფების საჭიროებების იდენტიფიცირება საქართველოს განათლების სისტემაში, COVID-19 პანდემიის განმავლობაში

29.06.2022

კეთილსინდისიერება საჯარო სამსახურში

23.06.2022

შიდა ქართლის რეგიონში, ოკუპირებული ტერიტორიების ახლოს მცხოვრები მეწარმეების ხელშეწყობა ბრენდინგის გზით

23.06.2022
განცხადებები

ვეხმიანებით 3 ივლისს დაგეგმილი აქციის მხარდამჭერთა წინააღმდეგ გახშირებული ძალადობის ფაქტებს

30.06.2022

მიხეილ ჩინჩალაძის მეორე ვადით დანიშვნა ევროპული ინტეგრაციის პროცესს აზიანებს

29.06.2022

მიმართვა საქართველოს პრეზიდენტს სალომე ზურაბიშვილს

16.06.2022

სამოქალაქო ორგანიზაციების განცხადება 5-6 ივლისის მოვლენებში სუს-ის შესაძლო ჩართულობაზე

14.06.2022
ბლოგპოსტები

ქართული პრესისა და ბეჭდვითი მედიის ცენზურის ისტორია

03.05.2022

9 მაისის აღნიშვნა რუსეთში

02.05.2022

ციფრული უფლებები ღია მმართველობის პარტნიორობის ფარგლებში

15.04.2022

რუსული დეზინფორმაციის ტენდენციები საქართველოში უკრაინის ომის პარალელურად

04.04.2022