ინფორმაციის თავისუფლების მარეგულირებელი ახალი კანონმდებლობა ალბანეთში

სიახლეები | კარგი მმართველობა | პუბლიკაციები | სტატია 7 ნოემბერი 2014

2014 წლის 18 სექტემბერს ალბანეთის პარლამენტმა მიიღო კანონი ინფორმაციის თავისუფლების შესახებ, რომელმაც ჩაანაცვლა ქვეყანაში 1999 წლიდან მოქმედი ნორმატიული აქტი. ახალი კანონი ძალაში ამა წლის 1 ნოემბერს, ოფიციალურ ბეჭდვით ორგანოში გამოქვეყნებიდან 15 დღეში შევიდა.


ინფორმაციის თავისუფლების შესახებ ალბანეთის ახლადმიღებული კანონი საერთაშორისო ექსპერტების მიერ შეფასებულია, როგორც ინფორმაციის ხელმისაწვდომებისკენ მიმართული ერთ–ერთი უმნიშვნელოვანესი ნაბიჯი, რომელიც ათანაბრებს ალბანეთში მოქმედ კანონმდებლობას რეგიონსა და მის მიღმა დანერგილ საუკეთესო საერთაშორისო სტანდარტებთან.


როგორც ალბანეთის ღია მმართველობა ინიციატივის აღმასრულებელი დირექტორი ანდი ბონრუში აღნიშნავს ახლადმიღებული კანონი არის ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის რეფორმირების პროცესში საჯარო უწყებების, სამოქალაქო სექტორისა და სხვა დაინტერესებულ მხარეთა თანამშრომლობის წარმატებული მაგალითი. მიღებული კანონის ყველაზე მნიშნველოვანი საკითხები რამდენიმე ნაწილად შეიძლება დაიყოს:

 

  • საჯარო ინფორმაციის ხელმისაწვდომობაზე ზედამხედველობის განმახორციელებელი ორგანოს შექმნა

აღსანიშნავია, რომ გაფართოვდა პერსონალურ მონაცემთა დაცვისა და ინფორმაციის თავისუფლების ინსპექტორის უფლებამოსილება და მას მიენიჭა დისციპლინური პასუხისმგებლობის დაკისრებასთან დაკავშირებით გადაწყვეტილებების მიღების უფლება. 

 

  • საჯარო ინფორმაციის ცნების ფართო განმარტება 

ახალი კანონი განმარტავს, რომ საჯარო ინფორმაცია არის საჯარო უწყებაში დაცული ნებისმიერი მონაცემი, მისი შენახვის ფორმის მიუხედავად.

 

  • საჯარო დაწესებულების ფართო განმარტება

საჯარო ინფორმაციის შესახებ ახალი კანონი იძლევა საჯარო დაწესებულების ფართო განმარტებას. კერძოდ აღნიშნული განმარტების ქვეშ ხვდებიან კერძო სამართლის იურიდული პირები, რომლებშიც სახელმწიფო ფლობს წილების უმეტესობას, ისევე როგორც ნებისმიერი სხვა იურიდიული თუ ფიზიკური პირი, საჯარო სამართლებრივი უფლებამოსილების განხორციელებისას.

  

  • საჯარო ინფორმაციის გაცემაზე პასუხისმგებელი პირი

ახლად-მიღებული კანონის თანახმად ყველა საჯარო დაწესებულება ვალდებულია შექმნას საჯარო ინფორმაციის გაცემაზე პასუხისმგებელი პირის საშტატო ერთეული. ისინი ზედამხედველობას გაუწევენ უწყების მიერ საჯარო ინფორმაციის მიღების შესახებ განცხადებებზე რეაგირების პროცესს.

 

  • შემცირებული ვადები

საჯარო ინფორმაციის მიწოდების ვადა შემცირდა. მოქმედი კანონმდებლობით საჯარო დაწესებულება ვალდებულია 10 დღის ვადაში მიაწოდოს განმცხადებელს მოთხოვნილი ინფორმაცია.

 

  • ინფორმაციის პროაქტიული გამოქვეყნება

საჯარო დაწესებულებებს დაეკისრათ ვალდებულება პროაქტიულად გამოქვეყნონ კონკრეტული სჯარო ინფორმაციის შემცველი მონაცემები.

 

  • სანქციები ინფორმაციის თავისუფლების შეზღუდვისთვის

ახალი კანონი ითვალისწინებს მკაცრ ადმინისტრაციულ პასუხისმგებლობის ზომებს, ჯარიმების სახით. აღნიშნული სანქციები დაეკისრებათ იმ საჯარო მოხელეებს, რომლებიც დაარღვევენ კანონის მოთხოვნებს.

 


როგორც ექსპერტები აღნიშნავენ, მიუხედავად კანონმდებლობაში შესული მნიშვნელოვანი ცვლილებებისა ჯერ კიდევ გაურკვეველია თუ როგორ მოხდება მათი პრაქტიკაში იმპლემენტაცია და შეძლებს თუ არა ახალი კანონი არსებული პრობლემების აღმოფხვრას.


აღსანიშნავია, რომ ამჟამად პარტნიორობა ღია მმართველობა საქართველოს სამოქმედო გეგმის ფარგლებში მიმდინარეობს "ინფომრაციის თავისუფლების შესახებ" საქართველოს კანონის პროექტზე მუშაობა. აღნიშნულ პროცესში აქტიურად არის ჩართული IDFI. უნდა ითქვას, რომ არსებული სამუშაო დოკუმენტი, რომელიც ამჟამად იუსტიციის სამინისტროს მიერ მუშავდება, მოიცავს ყველა იმ სიახლეს, რომელიც ალბანეთის ახალადმიღებულ კანონში არის გათავლისწინებული.

სხვა მასალები ამ თემაზე
სიახლეები

IDFI მონაცემების გლობალური ბარომეტრის (GDB) რეგიონალური ჰაბი გახდა

28.10.2020

Covid-19 და პასუხისმგებლობის ზომები: კონსტიტუციურობის სისტემური პრობლემა

27.10.2020

IDFI-იმ ოზურგეთის მერიისა და საკრებულოს თანამშრომლებს ღია მონაცემებზე ტრენინგი ჩაუტარა

21.10.2020

IDFI-მ პროექტის „კოვიდ-19-თან დაკავშირებული სახელმწიფო ხარჯების და ადამიანის უფლებების მდგომარეობის მონიტორინგი“ პრეზენტაცია გამართა

20.10.2020
განცხადებები

არასამთავრობო ორგანიზაციები საქართველოს საგამოძიებო და უსაფრთხოების უწყებებს, ასევე აუდიტის სამსახურს „პატრიოტთა ალიანსის“ შესახებ „დოსიეს“ მიერ გასაჯაროვებულ ინფორმაციაზე ადეკვატური რეაგირებისკენ მოუწოდებენ

02.10.2020

IDFI-ს განცხადება სასამართლოს გადაწყვეტილებების ხელმისაწვდომობის თაობაზე

24.09.2020

არასამთავრობოები მოქმედი მოსამართლეების წინააღმდეგ წარმოებული სისხლის სამართლის საქმეებზე ინფორმაციის გაასაჯაროებას მოითხოვენ

11.09.2020

კოალიცია საქართველოს პარლამენტში ინიცირებულ „საერთო სასამართლოების შესახებ” საქართველოს ორგანულ კანონში შესატან ცვლილებათა კანონპროექტს ეხმიანება

08.09.2020
ბლოგპოსტები

1930-იანი წლების რეპრესიების მეხსიერება - რას და რატომ ვიხსენებთ?

13.10.2020

გასაბჭოება - საბჭოური კოლექტიური მეხსიერების პირველი საფეხური

13.10.2020

კიბერშეტევა ჯანდაცვის სამინისტროზე და რუსული კვალი

03.09.2020

გამჭვირვალე სახელმწიფო შესყიდვების რეიტინგში უკრაინის წამყვანი პოზიცია საშიშროების წინაშე დგას

02.09.2020