ინფორმაციის თავისუფლების მარეგულირებელი ახალი კანონმდებლობა ალბანეთში

სიახლეები | კარგი მმართველობა | პუბლიკაციები | სტატია 7 ნოემბერი 2014

2014 წლის 18 სექტემბერს ალბანეთის პარლამენტმა მიიღო კანონი ინფორმაციის თავისუფლების შესახებ, რომელმაც ჩაანაცვლა ქვეყანაში 1999 წლიდან მოქმედი ნორმატიული აქტი. ახალი კანონი ძალაში ამა წლის 1 ნოემბერს, ოფიციალურ ბეჭდვით ორგანოში გამოქვეყნებიდან 15 დღეში შევიდა.


ინფორმაციის თავისუფლების შესახებ ალბანეთის ახლადმიღებული კანონი საერთაშორისო ექსპერტების მიერ შეფასებულია, როგორც ინფორმაციის ხელმისაწვდომებისკენ მიმართული ერთ–ერთი უმნიშვნელოვანესი ნაბიჯი, რომელიც ათანაბრებს ალბანეთში მოქმედ კანონმდებლობას რეგიონსა და მის მიღმა დანერგილ საუკეთესო საერთაშორისო სტანდარტებთან.


როგორც ალბანეთის ღია მმართველობა ინიციატივის აღმასრულებელი დირექტორი ანდი ბონრუში აღნიშნავს ახლადმიღებული კანონი არის ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის რეფორმირების პროცესში საჯარო უწყებების, სამოქალაქო სექტორისა და სხვა დაინტერესებულ მხარეთა თანამშრომლობის წარმატებული მაგალითი. მიღებული კანონის ყველაზე მნიშნველოვანი საკითხები რამდენიმე ნაწილად შეიძლება დაიყოს:

 

  • საჯარო ინფორმაციის ხელმისაწვდომობაზე ზედამხედველობის განმახორციელებელი ორგანოს შექმნა

აღსანიშნავია, რომ გაფართოვდა პერსონალურ მონაცემთა დაცვისა და ინფორმაციის თავისუფლების ინსპექტორის უფლებამოსილება და მას მიენიჭა დისციპლინური პასუხისმგებლობის დაკისრებასთან დაკავშირებით გადაწყვეტილებების მიღების უფლება. 

 

  • საჯარო ინფორმაციის ცნების ფართო განმარტება 

ახალი კანონი განმარტავს, რომ საჯარო ინფორმაცია არის საჯარო უწყებაში დაცული ნებისმიერი მონაცემი, მისი შენახვის ფორმის მიუხედავად.

 

  • საჯარო დაწესებულების ფართო განმარტება

საჯარო ინფორმაციის შესახებ ახალი კანონი იძლევა საჯარო დაწესებულების ფართო განმარტებას. კერძოდ აღნიშნული განმარტების ქვეშ ხვდებიან კერძო სამართლის იურიდული პირები, რომლებშიც სახელმწიფო ფლობს წილების უმეტესობას, ისევე როგორც ნებისმიერი სხვა იურიდიული თუ ფიზიკური პირი, საჯარო სამართლებრივი უფლებამოსილების განხორციელებისას.

  

  • საჯარო ინფორმაციის გაცემაზე პასუხისმგებელი პირი

ახლად-მიღებული კანონის თანახმად ყველა საჯარო დაწესებულება ვალდებულია შექმნას საჯარო ინფორმაციის გაცემაზე პასუხისმგებელი პირის საშტატო ერთეული. ისინი ზედამხედველობას გაუწევენ უწყების მიერ საჯარო ინფორმაციის მიღების შესახებ განცხადებებზე რეაგირების პროცესს.

 

  • შემცირებული ვადები

საჯარო ინფორმაციის მიწოდების ვადა შემცირდა. მოქმედი კანონმდებლობით საჯარო დაწესებულება ვალდებულია 10 დღის ვადაში მიაწოდოს განმცხადებელს მოთხოვნილი ინფორმაცია.

 

  • ინფორმაციის პროაქტიული გამოქვეყნება

საჯარო დაწესებულებებს დაეკისრათ ვალდებულება პროაქტიულად გამოქვეყნონ კონკრეტული სჯარო ინფორმაციის შემცველი მონაცემები.

 

  • სანქციები ინფორმაციის თავისუფლების შეზღუდვისთვის

ახალი კანონი ითვალისწინებს მკაცრ ადმინისტრაციულ პასუხისმგებლობის ზომებს, ჯარიმების სახით. აღნიშნული სანქციები დაეკისრებათ იმ საჯარო მოხელეებს, რომლებიც დაარღვევენ კანონის მოთხოვნებს.

 


როგორც ექსპერტები აღნიშნავენ, მიუხედავად კანონმდებლობაში შესული მნიშვნელოვანი ცვლილებებისა ჯერ კიდევ გაურკვეველია თუ როგორ მოხდება მათი პრაქტიკაში იმპლემენტაცია და შეძლებს თუ არა ახალი კანონი არსებული პრობლემების აღმოფხვრას.


აღსანიშნავია, რომ ამჟამად პარტნიორობა ღია მმართველობა საქართველოს სამოქმედო გეგმის ფარგლებში მიმდინარეობს "ინფომრაციის თავისუფლების შესახებ" საქართველოს კანონის პროექტზე მუშაობა. აღნიშნულ პროცესში აქტიურად არის ჩართული IDFI. უნდა ითქვას, რომ არსებული სამუშაო დოკუმენტი, რომელიც ამჟამად იუსტიციის სამინისტროს მიერ მუშავდება, მოიცავს ყველა იმ სიახლეს, რომელიც ალბანეთის ახალადმიღებულ კანონში არის გათავლისწინებული.

სხვა მასალები ამ თემაზე
სიახლეები

2019 წელს (იანვარი-ივლისი) დანაშაულის რიცხვი 17,23%-ით გაიზარდა

11.09.2019

საქართველოს პარლამენტმა არქივების ღიაობის შესახებ IDFI-ს საკანონდებლო წინადადება განიხილა

04.09.2019

IDFI-მ საქართველოს პარლამენტს „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ კანონპროექტთან დაკავშირებით მოსაზრებები წარუდგინა

03.09.2019

2019-2020 წლების ეროვნული ანტიკორუფციული სტრატეგიისა და სამოქმედო გეგმის შემუშავების პროცესი ხარვეზებით წარიმართა

22.08.2019
განცხადებები

იურიდიული კომიტეტის მიერ სამუშაო ჯგუფის დაკომპლექტების შეფასება

17.09.2019

კოალიცია იუსტიციის უმაღლეს საბჭოში უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეობის კანდიდატთა შერჩევის პროცესს აფასებს

12.09.2019

საქართველოს სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციების მიმართვა საერთაშორისო თანამეგობრობას

09.09.2019

არასამთავრობო ორგანიზაციების განცხადება „რუსთავი 2“-ზე მიმდინარე საკადრო ცვლილებების შესახებ

20.08.2019
ბლოგპოსტები

ინტერესთა შეუთავსებლობა უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეთა შერჩევის პროცესში

05.08.2019

რა საფრთხე ემუქრება გამოხატვის თავისუფლებას საქართველოში

13.05.2019

დამოკიდებულება პროკურორებისა და მოსამართლეების ქმედებების მიმართ

22.04.2019

საქართველოს მოსახლეობას განსხვავებული დამოკიდებულება აქვს საქართველოს პროკურატურის მიმართ

10.04.2019