1921 წლის 25 თებერვალი საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაციის დღეა

სიახლეები | საბჭოთა კვლევები | პუბლიკაციები | სტატია 25 თებერვალი 2017

25 თებერვალს, 11:00 საათიდან 16:00 საათამდე პარლამენტის შენობის წინ - საზოგადოება „მემორიალმა“ და IDFI-მ  რუსთაველის გამზირზე გამართეს გამოფენა თემაზე: „გასაბჭოების შედეგები საქართველოში რეპრესირებულთა ფოტოებისა და სიების  სახით“.

 

გამოფენა ეძღვნებოდა ოკუპაციის პირველ წლებში პოლიტიკური ნიშნით დაპატიმრებულ და დახვრეტილ პატრიოტთა ხსოვნას. გამოფენის მოწყობის მიზანს წარმოადგენდა ანტიჰუმანური რეჟიმის, ბოლშევიზმის, ქმედებათა შეხსენება მოსახლეობისათვის, რომლის 62% თურმე, სტალინელთა აზრით, მისტირის საბჭოთა კავშირს.

 

გამოფენაზე წარმოდგენილი იყო 1921-1924 წლებში დახვრეტილთა (1350 ადამიანი) და 1921-1922 წლებში „ჩეკას“ მიერ დაპატიმრებულთა (2734 ადამიანი) სიები; სტენდებში განთავსდა გადასახლებიდან გამოგზავნილი წერილები, ჯგუფური ფოტოები, პატიმრების მიერ გამოშვებული გაზეთი და საბუნიბისმეტყველო ჟურნალი, პოლიტრეპრესირებულების კონსპექტები, ლექსიკონები და სხვა. სურათების გადაღება მათ შეეძლოთ მხოლოდ 2-3 წლიანი ციხეებში პატიმრობის მოხდის შემდეგ, როდესაც მათ მიმაგრებაში განამწესებდნენ. ამიტომაა რეპრესირებულთა ჯგუფური სურათები დათარიღებული 1926 წლიდან მოყოლებული. სურათებზე წარმოდგენილი პატრიოტები დაპატიმრებულნი იყვნენ ოკუპაციის დასაწყის 1921-1925წლებში.  

 

ჯგუფურ სურათებში ღირსეული ადამიანები არიან წარმოდგენილი: კანდო (ლეონიდე) ხუბულავა 1925 წლის დასაწყისში მოხვდა სოლოვკებზე. ის დიდი პატივისცემითა და სიყვარულით სარგებლობდა პატიმრებში. 1930 წლის ნოემბერში დაბრუნებულ კანდოს დასახვედრად მთელი ზუგდიდი წასულა სადგურში, ისე რომ ზუგდიდში ფაიტონი აღარ დარჩენილა თურმე. იგი 37-ში დახვრიტეს; ასევე დიდი პატივისცემითა და სიყვარულით სარგებლობდა პატიმრებში ვერა ასათიანი, ისიც 37-ში დახვრიტეს; პეტრე კურცხალია სასჯელს იხდიდა ჯერ სოლოვკებზე, შემდეგ ვიატკაში. დაბრუნდა, მუშაობდა ეკონომისტად.ვახტანგ ბარათაშვილი, მარიკა ბარათაშვილის ძმა, ახალგაზრდა სოციალფედერალისტთა კომიტეტის მდივანი, 24 წლის აჯანყების დამარცხებით იმედგაცრუებული, 50 კაციან ჯგუფთან ერთად საზღვარგარეთ გაქცევის მცდელობის გამო დააპატიმრეს 1925 წელს. მოხვდა სოლოვკებზე, იქიდან კი თავისუფალ გადასახლებაში ჯერ სარატოვში, შემდეგ ჩებოქსარსა და ურალში. მძიმედ დაავადდა თირკმელების უკმარისობით და დაბრუნებული გარდაიცვალა 1938 წლის 28 მაისს; ვანო ხელაძე სწავლობდა ავსტრიის ქალაქ გრაცში, გადმოვიდა სასწავლებლად ქ. ხარკოვში და დაამთავრა საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტი. 1925 წელს მიუსაჯეს 3 წელი საკონცენტრაციო ბანაკში მოხდით. სასჯელი მოიხადა სოლოვკებზე. იყო სოლოვკების საბუნებისმეტყველო ჟურნალის რედკოლეგიის წევრი, ამ ჟურნალში გამოქვეყნებული აქვს სტატია.

 

დაბრუნების შემდეგ, 1927 წლიდან, გააგრძელა პედაგოგიური საქმიანობა თბილისის ტრანსპორტის საინჟინრო ინსტიტუტში ლექტორად. გარდაიცვალა 1965 წელს; სევერიანე აროშიძე 1924 წელს დააპატიმრეს, მიესაჯა 3 წელი საკონცენტრაციო ბანაკში მოხდით. საჯელს იხდიდა ჯერ სოლოვკებზე, შემდეგ ყაზახეთში, შემდეგ კი ციმბირში, ირკუტსკში. გადასახლებიდან დაბრუნდა 1933 წელს და მუშაობდა ბუღალტრად რაიონებში, ვინაიდან თბილისში ცხოვრების უფლება არ ჰქონდა, გარდაიცვალა 1956 წელს; ლევან გოთუა 22 წელი იყო თავისუფლება–აღკვეთილი. იყო წლები, როდესაც ის ყველაზე პოპულარული მწერალი იყო საქართველოში, თბილისის თეატრებში ერთდროულად მისი ოთხი პიესა იდგმებოდა. იყომთამსვლელი და მღვიმეების მკვლევარი, მოგზაური და ქართული ძეგლების დამცველი, სანიმუშო ჟურნალის „ძეგლის მეგობრის“ ერთერთი დამაარსებელი, მისი სახელის დამრქმევი და პირველი კრებულის რედაქტორი. მან ჩაუყარა საფუძველი „გრემქალაქობას“, რაც, ზოგადად, „ქალაქობის“ შემოღების საფუძველი გახდა; აკაკი ოსიძე სოლოვკებში ჩაიყვანეს 1923 წლის დეკემბერში, სოლოვკების ერთერთი პირველი პატიმარი იყო, ვინაიდან ეს ერთ–ერთი პირველი საკონცენტრაციო ბანაკი 1923 წლის ოქტომბერში გაიხსნა. აკაკი ოსიძე პატიმრობაში გარდაიცვალა 1926 წლის 12 თებერვალს.

 

გამოფენაზე წარმოდგენილი იყო მისი დაკრძალვის ფოტო სოლოვკების სასაფლაო „გოლგოთაზე“; შოთა აბესაძეც ვერ დაბრუნდა ცოცხალი გადასახლებიდან, ის ჯერ სოლოვკების საკონცენტრაციო ბანაკში იხდიდა სასჯელს, შემდეგ ვორონეჟში, სადაც გარდაიცვალა; ვორონეჟში  გარდაიცვალა ასევე ალექსანდრე დგებუაძე, შიმშილისგან გამოფიტული.   

 

გამოფენაზე წარმოდგენილ ქართველ პოლიტპატიმრებს გამოვლილი აქვთ ურთულესი საკონცენტრაციო ბანაკები და გადასახლების ადგილები: სოლოვკები, მარის ოლქი, ნარიმი (ჩრდილოეთის მხარე, კარგასოკი, პოდგორნოე. აქ მოიხადეს სასჯელი მეფის რუსეთის მიერ გადასახლებულმა დეკაბრისტებმა, ნაროდნიკებმა, პოლონეთის აჯანყებების (1830-1831, 1863-1864წწ.) მონაწილეებმა), პენზა, იოშქარ-ოლა, სიმფეროპოლი, ვოლოგდა, ვორონეჟი, ასტრახანი, ტომსკი და სხვა.

სხვა მასალები ამ თემაზე
სიახლეები

2019-2020 წლების ეროვნული ანტიკორუფციული სტრატეგიისა და სამოქმედო გეგმის შემუშავების პროცესი ხარვეზებით წარიმართა

22.08.2019

სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციების ჩართულობა მდგრადი განვითარების მიზნების გავრცელებაში

20.08.2019

დაუშვებელი პროდუქციის რეგულირება - რას ცვლის საკონსტიტუციო სასამართლოს 2019 წლის 2 აგვისტოს გადაწყვეტილება

09.08.2019

ტრენინგი აჭარის რეგიონის ჟურნალისტებისა და აქტივისტებისთვის

07.08.2019
განცხადებები

არასამთავრობო ორგანიზაციების განცხადება „რუსთავი 2“-ზე მიმდინარე საკადრო ცვლილებების შესახებ

20.08.2019

არასამთავრობო ორგანიზაციების განცხადება ნიკა გვარამიასთვის ბრალის წარდგენის შესახებ

09.08.2019

კოალიცია მედიის ადვოკატირებისთვის პროკურატურას მოუწოდებს ,,რუსთავი 2“-ის საქმის გამოძიება ლოგიკურ დასასრულამდე მიიყვანოს

05.08.2019

ზვიად კუპრავასათვის პატიმრობის შეფარდება გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვის საშიში პრეცედენტია

02.08.2019
ბლოგპოსტები

ინტერესთა შეუთავსებლობა უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეთა შერჩევის პროცესში

05.08.2019

რა საფრთხე ემუქრება გამოხატვის თავისუფლებას საქართველოში

13.05.2019

დამოკიდებულება პროკურორებისა და მოსამართლეების ქმედებების მიმართ

22.04.2019

საქართველოს მოსახლეობას განსხვავებული დამოკიდებულება აქვს საქართველოს პროკურატურის მიმართ

10.04.2019