ინტერნეტის თავისუფლება საქართველოში - ანგარიში N2

სიახლეები | მედია, ინტერნეტი და ინოვაციები | პუბლიკაციები | ანგარიში 13 მარტი 2014
ინტერნეტის თავისუფლება საქართველოში - ანგარიში N1

ადრეულ 1960-იან წლებში, ცივი ომის დროს, როდესაც ინჟინრები და მეცნიერები კიდევ ერთხელ შეეცადნენ თავდაცვის გაძლიერებას და ამ მიზნით მონაცემთა პაკეტების პირველი ტესტები გააგზავნეს ერთმანეთთან დაკავშირებულ კომპიუტერებს შორის, სავარაუდოდ ცოტა ვინმე თუ წარმოიდგენდა იმ გავლენას, რაც ინტერნეტს დღეს აქვს მილიარდობით ადამიანის ყოველდღიურ ცხოვრებაზე.
 
ახლა, როცა ცივი ომი და მისგან გამოწვეული საფრთხეები უკვე დიდი ხანია გაქრა დღის წესრიგიდან, ინტერნეტი ნელ-ნელა გავრცელდა ადამიანის ცხოვრების ყველა ასპექტში - კომუნიკაციაში, მომსახურებებში, განათლებაში, ახალ ამბებში, გართობაში, ბიზნესში, მმართველობაში და სხვ. გლობალური ქსელის მსოფლიო დაფარვამ, რომელმაც, სხვა შედეგებს შორის მოიტანა გაზრდილი შესაძლებლობები საზოგადოებაში აქტიური როლის თამაშისათვის, ამავდროულად გამოიწვია ჩართულობის ახალი პოტენციური საფრთხეები. ამ მიზეზით, სიტყვის, გამოხატვისა და ინფორმაციის თავისუფლების პატივისცემა და დაცვა ონლაინ აქტივისტებზეც გავრცელდა. ამ მხრივ ინტერნეტის თავისუფლების დაცვა სულ უფრო მეტად განიხილება როგორც დემოკრატიის ერთ-ერთი არსებითი საფუძველი. 
 
პროექტის „ინტერნეტის თავისუფლების განვითარება საქართველოში“ ფარგლებში IDFI-მ ჩაატარა მრავალმხრივი კვლევა ინტერნეტის თავისუფლების სხვადასხვა მიმართულებების შესახებ. კვლევა მიზნად ისახავს უკეთ წარმოაჩინოს საქართველოში დღეს არსებული მდგომარეობა და გამოწვევები. ამ მიზნის მისაღწევად ანგარიში რამდენიმე საკითხს მოიცავს: არსებული ინფრასტრუქტურის ტექნიკური მიმოხილვა; კანონმდებლობა და მომხმარებლები; შეზღუდვები ინტერნეტის შინაარსზე, რაც მოიცავს ვებ-გვერდების ტექნიკურ გაფილტვრას და დაბლოკვას, თვით-ცენზურას და ინტერნეტის მომხმარებელთა უფლებებისა და მათი დარღვევების ბოლოდროინდელ შემთხვევებს; ბოლო ნაწილში მოცემულია საქართველოში პლურალიზმისა და ონლაინ აქტივიზმის მიმოხილვა.
 
ანგარიშის პირველი ნაწილი იწყება საქართველოში ინტერნეტის მომხმარებლების მრავალმხრივი მიმოხილვით - მომხმარებლების რაოდენობა, მოხმარების სიხშირე, ინტერნეტის გამოუყენებლობის მიზეზები და სხვ. იქიდან გამომდინარე, რომ ინტერნეტის განვითარებისთვის არსებითი მნიშვნელობა აქვს ხელისუფლების სტრატეგიულ პოლიტიკურ ხედვას, ანგარიში გრძელდება არსებული ინფრასტრუქტურული პროექტებისა და საქართველოს ინტერნეტ ბაზრის გამოწვევების აღწერით. ამ ნაწილს მოყვება ინტერნეტის მარეგულირებელი სამართლებრივი ნორმების შეჯამება, რაც მოიცავს მარეგულირებელი ორგანოს უფლებებსა და ვალდებულებებს. 
 
ანგარიშის მეორე ნაწილში ყურადღება გამახვილებულია ინტერნეტის შინაარსის პოტენციურ და არსებულ შეზღუდვებზე, ინტერნეტის პროვაიდერების როლსა და ხედვაზე, ამ პროცესში მარეგულირებელი ორგანოს, სახელმწიფოსა და სამოქალაქო საზოგადოების როლზე, და სიტუაციაზე, როდესაც მომხმარებლები თავს იკავებენ ონლაინ საკუთარი აზრის თავისუფლად გამოხატვისგან, რაც თვით-ცენზურად არის მოხსენიებული. განხილულია რამდენიმე ბოლოდროინდელი შემთხვევა, როდესაც ონლაინ აქტივობებს მოყვა ძალადობა, მუქარა, სამსახურიდან გათავისუფლება და სხვ. 
 
ანგარიშის დასკვნით ნაწილში მოცემულია სოციალური მედიის თავისუფლების აღწერა და ინტერნეტის გავლენა სოციალურ აქტივიზმზე. 
 
ანგარიში მომზადებულია პროექტის „ინტერნეტის თავისუფლების ხელშეწყობა სამხრეთ კავკასიაში“ ფარგლებში. პროექტს ახორციელებს Stichting Free Press Unlimited და რეგიონული პარტნიორი ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი (IDFI).
სხვა მასალები ამ თემაზე
სიახლეები

ღია მონაცემების მნიშვნელობა პანდემიასთან ბრძოლაში: საერთაშორისო მაგალითები და საქართველო

08.04.2020

IDFI-ს მოსაზრებები სასამართლოს აქტების ხელმისაწვდომობის უზრუნველსაყოფად განსახორციელებელ საკანონმდებლო ცვლილებებზე

07.04.2020

პანდემია და კორუფციული რისკები

07.04.2020

IDFI-ს მოსაზრებები მართლმსაჯულებისა და ადამიანის უფლებათა დაცვის საკითხებზე

05.04.2020
განცხადებები

ხელმომწერი ორგანიზაციები უზენაესი სასამართლოს პლენუმს მოუწოდებენ საგანგებო მდგომარეობის დასრულებამდე თავი შეიკავოს საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლის დანიშვნისგან

03.04.2020

საზოგადოებრივი ორგანიზაციები აჭარის მაუწყებელში მიმდინარე საგანგაშო პროცესებზე საერთაშორისო ორგანიზაციებს კოლექტიურად მიმართავენ

17.03.2020

კოალიცია უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარის თანამდებობაზე ასარჩევად ნინო ქადაგიძის წარდგენას ეხმიანება

13.03.2020

კოალიციის განცხადება მოსამართლეთა დისციპლინურ სამართალწარმოებასთან დაკავშირებული ხარვეზების თაობაზე

05.03.2020
ბლოგპოსტები

უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეების დანიშვნა: რა იცის საქართველოს მოსახლეობამ და რა დამოკიდებულება აქვს ამ პროცესის მიმართ

29.03.2020

ემოციური უსაფრთხოება საქართველოს ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებში - მოსწავლეთა დარღვევებისა და ჩაგვრის შემთხვევების სტატისტიკის ანალიზი

20.03.2020

ქალაქ ფოთში ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურებასა და თევზის გადამუშავებასთან დაკავშირებული ეკოლოგიური პრობლემების ანალიზი - ანუ ცხოვრება ზღვისპირა ქალაქში ჰაერის გარეშე

20.03.2020

არაგადამდები (ქრონიკული) დაავადებების სამკურნალო მედიკამენტებით უზრუნველყოფის სახელმწიფო პროგრამის მიმოხილვა

20.03.2020