გამჭვირვალე სახელმწიფო შესყიდვების რეიტინგი – სახელმწიფო შესყიდვების რეფორმების გაძლიერება ღია მმართველობის პარტნიორობის გამოყენებით

სიახლეები | ეკონომიკა და სოციალური პოლიტიკა | პუბლიკაციები | სტატია 17 სექტემბერი 2018

„ღია მმართველობის პარტნიორობა“ (OGP) სულ უფრო პოპულარული ხდება მთელს მსოფლიოში. ამ პოპულარობასთან ერთად იზრდება იმ საკითხთა მრავალფეროვნება, რასაც OGP-ის სამოქმედო გეგმები მოიცავს. სახელმწიფო შესყიდვები ერთ-ერთი ასეთი სფეროა. დღესდღეობით, OGP-ში ძალზედ ცოტაა სახელმწიფო შესყიდვებთან დაკავშირებული სამაგალითო ვალდებულება, თუმცა ეს შეიძლება სულ მალე შეიცვალოს.

 

ელექტრონული მმართველობის გავრცელებამ და მონაცემთა გახსნით მიღებული აშკარა და ხელშესახები სარგებლის გააზრებამ ერთ დიდ მოძრაობას ჩაუყარა საფუძველ. ამ მოძრაობას სათავეში უდგანან ისეთი ორგანიზაციები, როგორიცაა „ღია კონტრაქტების პარტნიორობა“, რომელიც მთავრობებს ეხმარება შესყიდვებთან დაკავშირებული მონაცემების გამოქვეყნებაში.

 

თუმცა, არსებობს ისეთი ინიციატივებიც, მაგალითად გამჭვირვალე სახელმწიფო შესყიდვების რეიტინგი (TPPR), რომელიც ადვოკატირების მეშვეობით ცდილობს მონაწილე ქვეყნებში შექმნას რეფორმირების საფუძველი, რასაც იგი, პირველ რიგში, OGP-ის დახმარებით აკეთებს, მოუწოდებს რა მთავრობებს გაამყარონ მათი დაგეგმილი თუ მიმდინარე რეფორმები OGP-ის პროცესის საშუალებით.

 

თPPღ-ს მართავს „ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი“ (IDFI), „ღია საზოგადოების ფონდისა“ და „ჰივოსის“ ფინანსური მხარდაჭერით. TPPR-ის ფარგლებში შემუშავდა სახელმწიფო შესყიდვების კანონმდებლობისა და აღსრულების საყოველთაო სტანდარტი, რომელიც სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლების მიერ გამოიყენება, როგორც ადვოკატირების ინსტრუმენტი სახელმწიფო შესყიდვების სფეროში ცვლილებების მოსახდენად. TPPR-ის მეთოდოლოგიამ გარკვეულწილად უკვე მოიპოვა საერთაშორისო აღიარება. ევროპის საბჭომ TPPR-ს სრული თავი მიუძღვნა მის ერთ-ერთ ტექნიკურ დოკუმენტში – „კორუფციული რისკის შეფასება სახელმწიფო შესყიდვებში“.

 

პროექტის ფარგლებში ასევე შეიქმნა სახელმწიფო შესყიდვებზე მომუშავე ორგანიზაციათა გლობალური ქსელი, რომლის მიზანია კვლევის შედეგებზე დაყრდნობით მოქმედება. ქსელის წევრები ერთმანეთს უზიარებენ საუკეთესო პრაქტიკას და ერთად ცდილობენ სასარგებლო ცვლილების მოხდენას.

 

პროექტი 2016 წელს 6 ქვეყნით დაიწყო (სომხეთი, აზერბაიჯანი, ბელარუსი, საქართველო, მოლდოვა და უკრაინა). ამჟამად იგი მოიცავს 14 ქვეყანას ევრაზიის რეგიონში, ხოლო კიდევ 14-ს მსოფლიოს სხვა რეგიონებში.

 

სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ OGP-ის ვალდებულებების წახალისება TPPR-ის მიერ გამოყენებული ადვოკატირების ერთ-ერთი მთავარი ინსტრუმენტია. რეფორმისთვის ნიადაგის მოსამზადებლად პროექტი ასევე ცდილობს გააჩინოს კონკურენცია ქვეყნებს შორის რეიტინგის წარმოების გზით, გამოავლინოს თითოეული ქვეყანის მთავარი პრობლემები და შეიმუშაოს შესაძლო გამოსავალი.

 

OGP-ის თვალსაზრისით, ყირგიზეთის სამოქმედო გეგმაში TPPR-მა წარმატებით შეიტანა რამდენიმე რეკომენდაცია. ყირგიზეთმა თPPღ-ის შეფასების შედეგები დაასახელა სახელმწიფო შესყიდვების სისტემის რეფორმირების ერთ-ერთ საფუძვლად.

 

TPPR-ის გამოცდილებამ აჩვენა, რომ OGP-ის გაფართოებას დადებითი გავლენა აქვს მმართველობის ისეთ მნიშვნელოვან სფეროებზე, როგორიცაა სახელმწიფო შესყიდვები. TPPR, რა თქმა უნდა, აპირებს თავისი წვლილი შეიტანოს ამ პროცესში და უბიძგოს ქვეყნებს არ გამოტოვონ ეს შესაძლებლობა.

სხვა მასალები ამ თემაზე
სიახლეები

2019 წელს (იანვარი-ივლისი) დანაშაულის რიცხვი 17,23%-ით გაიზარდა

11.09.2019

საქართველოს პარლამენტმა არქივების ღიაობის შესახებ IDFI-ს საკანონდებლო წინადადება განიხილა

04.09.2019

IDFI-მ საქართველოს პარლამენტს „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ კანონპროექტთან დაკავშირებით მოსაზრებები წარუდგინა

03.09.2019

2019-2020 წლების ეროვნული ანტიკორუფციული სტრატეგიისა და სამოქმედო გეგმის შემუშავების პროცესი ხარვეზებით წარიმართა

22.08.2019
განცხადებები

განცხადება სახელმწიფო ავტოპარკის ოპტიმიზაციის აუცილებლობის შესახებ

18.09.2019

იურიდიული კომიტეტის მიერ სამუშაო ჯგუფის დაკომპლექტების შეფასება

17.09.2019

კოალიცია იუსტიციის უმაღლეს საბჭოში უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეობის კანდიდატთა შერჩევის პროცესს აფასებს

12.09.2019

საქართველოს სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციების მიმართვა საერთაშორისო თანამეგობრობას

09.09.2019
ბლოგპოსტები

ინტერესთა შეუთავსებლობა უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეთა შერჩევის პროცესში

05.08.2019

რა საფრთხე ემუქრება გამოხატვის თავისუფლებას საქართველოში

13.05.2019

დამოკიდებულება პროკურორებისა და მოსამართლეების ქმედებების მიმართ

22.04.2019

საქართველოს მოსახლეობას განსხვავებული დამოკიდებულება აქვს საქართველოს პროკურატურის მიმართ

10.04.2019