გამჭვირვალე სახელმწიფო შესყიდვების რეიტინგი – სახელმწიფო შესყიდვების რეფორმების გაძლიერება ღია მმართველობის პარტნიორობის გამოყენებით

სიახლეები | ეკონომიკა და სოციალური პოლიტიკა | პუბლიკაციები | სტატია 17 სექტემბერი 2018

„ღია მმართველობის პარტნიორობა“ (OGP) სულ უფრო პოპულარული ხდება მთელს მსოფლიოში. ამ პოპულარობასთან ერთად იზრდება იმ საკითხთა მრავალფეროვნება, რასაც OGP-ის სამოქმედო გეგმები მოიცავს. სახელმწიფო შესყიდვები ერთ-ერთი ასეთი სფეროა. დღესდღეობით, OGP-ში ძალზედ ცოტაა სახელმწიფო შესყიდვებთან დაკავშირებული სამაგალითო ვალდებულება, თუმცა ეს შეიძლება სულ მალე შეიცვალოს.

 

ელექტრონული მმართველობის გავრცელებამ და მონაცემთა გახსნით მიღებული აშკარა და ხელშესახები სარგებლის გააზრებამ ერთ დიდ მოძრაობას ჩაუყარა საფუძველ. ამ მოძრაობას სათავეში უდგანან ისეთი ორგანიზაციები, როგორიცაა „ღია კონტრაქტების პარტნიორობა“, რომელიც მთავრობებს ეხმარება შესყიდვებთან დაკავშირებული მონაცემების გამოქვეყნებაში.

 

თუმცა, არსებობს ისეთი ინიციატივებიც, მაგალითად გამჭვირვალე სახელმწიფო შესყიდვების რეიტინგი (TPPR), რომელიც ადვოკატირების მეშვეობით ცდილობს მონაწილე ქვეყნებში შექმნას რეფორმირების საფუძველი, რასაც იგი, პირველ რიგში, OGP-ის დახმარებით აკეთებს, მოუწოდებს რა მთავრობებს გაამყარონ მათი დაგეგმილი თუ მიმდინარე რეფორმები OGP-ის პროცესის საშუალებით.

 

თPPღ-ს მართავს „ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი“ (IDFI), „ღია საზოგადოების ფონდისა“ და „ჰივოსის“ ფინანსური მხარდაჭერით. TPPR-ის ფარგლებში შემუშავდა სახელმწიფო შესყიდვების კანონმდებლობისა და აღსრულების საყოველთაო სტანდარტი, რომელიც სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლების მიერ გამოიყენება, როგორც ადვოკატირების ინსტრუმენტი სახელმწიფო შესყიდვების სფეროში ცვლილებების მოსახდენად. TPPR-ის მეთოდოლოგიამ გარკვეულწილად უკვე მოიპოვა საერთაშორისო აღიარება. ევროპის საბჭომ TPPR-ს სრული თავი მიუძღვნა მის ერთ-ერთ ტექნიკურ დოკუმენტში – „კორუფციული რისკის შეფასება სახელმწიფო შესყიდვებში“.

 

პროექტის ფარგლებში ასევე შეიქმნა სახელმწიფო შესყიდვებზე მომუშავე ორგანიზაციათა გლობალური ქსელი, რომლის მიზანია კვლევის შედეგებზე დაყრდნობით მოქმედება. ქსელის წევრები ერთმანეთს უზიარებენ საუკეთესო პრაქტიკას და ერთად ცდილობენ სასარგებლო ცვლილების მოხდენას.

 

პროექტი 2016 წელს 6 ქვეყნით დაიწყო (სომხეთი, აზერბაიჯანი, ბელარუსი, საქართველო, მოლდოვა და უკრაინა). ამჟამად იგი მოიცავს 14 ქვეყანას ევრაზიის რეგიონში, ხოლო კიდევ 14-ს მსოფლიოს სხვა რეგიონებში.

 

სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ OGP-ის ვალდებულებების წახალისება TPPR-ის მიერ გამოყენებული ადვოკატირების ერთ-ერთი მთავარი ინსტრუმენტია. რეფორმისთვის ნიადაგის მოსამზადებლად პროექტი ასევე ცდილობს გააჩინოს კონკურენცია ქვეყნებს შორის რეიტინგის წარმოების გზით, გამოავლინოს თითოეული ქვეყანის მთავარი პრობლემები და შეიმუშაოს შესაძლო გამოსავალი.

 

OGP-ის თვალსაზრისით, ყირგიზეთის სამოქმედო გეგმაში TPPR-მა წარმატებით შეიტანა რამდენიმე რეკომენდაცია. ყირგიზეთმა თPPღ-ის შეფასების შედეგები დაასახელა სახელმწიფო შესყიდვების სისტემის რეფორმირების ერთ-ერთ საფუძვლად.

 

TPPR-ის გამოცდილებამ აჩვენა, რომ OGP-ის გაფართოებას დადებითი გავლენა აქვს მმართველობის ისეთ მნიშვნელოვან სფეროებზე, როგორიცაა სახელმწიფო შესყიდვები. TPPR, რა თქმა უნდა, აპირებს თავისი წვლილი შეიტანოს ამ პროცესში და უბიძგოს ქვეყნებს არ გამოტოვონ ეს შესაძლებლობა.

სხვა მასალები ამ თემაზე
სიახლეები

5G ტექნოლოგია, რუსული დეზინფორმაცია და კორონავირუსი

27.05.2020

ივანე ჯავახიშვილი და საქართველოს დამოუკიდებლობა

26.05.2020

ბენიამინ (ბენია) ჩხიკვიშვილის მემორიალური ალბომი

26.05.2020

კომუნიკაციების ეროვნული კომისია საჯარო ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის შეზღუდვას ახალისებს

23.05.2020
განცხადებები

პარლამენტმა მხარი არ უნდა დაუჭიროს კანონპროექტს ინფორმაციული უსაფრთხოების შესახებ

29.05.2020

IDFI-ი მოუწოდებს საქართველოს პარლამენტს არ დაუშვას კანონპროექტის დაჩქარებული წესით მიღება

20.05.2020

IDFI-ის განცხადებით ხელისუფლებამ უნდა გააკეთოს მკაფიო განმარტება მოსალოდნელი შეზღუდვების სამართლებრივი საფუძვლების შესახებ

15.05.2020

პარლამენტმა სასამართლოს აქტების ხელმისაწვდომობის უზრუნველსაყოფად განსახორციელებელი საკანონმდებლო ცვლილების მიღება გადადო

02.05.2020
ბლოგპოსტები

ივანე ჯავახიშვილი და საქართველოს დამოუკიდებლობა

26.05.2020

მეორე მსოფლიო ომში გამარჯვების დღის მითვისება რუსული პროპაგანდის მიერ

08.05.2020

საქართველოს მოსახლეობის დამოკიდებულება პროკურატურის მიმართ

04.05.2020

ქართული პრესისა და ბეჭდვითი მედიის ცენზურის მიმოხილვა

03.05.2020