მოსამართლის როლი სისხლის სამართლის მართლმსაჯულებაში - თვისებრივი კვლევის შედეგები

სიახლეები | კვლევები | კანონის უზენაესობა | პუბლიკაციები 26 ივნისი 2019

კვლევა მომზადებულია ევროკავშირის მიერ დაფინანსებული პროექტის სასამართლო რეფორმის განხორციელების მხარდაჭერის (FAIR) ფარგლებში და მიზნად ისახავდა მოსამართლის როლთან დაკავშირებით იმ საკითხების გამოვლენას, რომლებსაც მნიშვნელოვნად მიიჩნევენ პროფესიული ჯგუფები (მოსამართლეები და ადვოკატები) სამართლიანი, მიუკერძოებელი და ადამიანის უფლებებზე ორიენტირებული სისხლის სამართლის მართლმსაჯულების უზრუნველსაყოფად.

 

კვლევის ფარგლებში, მოსამართლეებთან სიღრმისეული ინდივიდუალური ინტერვიუებისა და პრაქტიკოსი ადვოკატების მონაწილეობით ჩატარებული ფოკუს ჯგუფების შედეგად, რამდენიმე მნიშვნელოვანი მიგნება გამოვლინდა:

 

- მოსამართლეთა და ადვოკატთა ნაწილი ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილებების საჭიროებას უსვამს ხაზს, განსაკუთრებით სამართალდარღვევის შემადგენლობის დაზუსტების მხრივ.

 

- კვლევა მიზნად ისახავდა მოსამართლის როლთან დაკავშირებით იმ საკითხების გამოვლენას, რომლებსაც მნიშვნელოვნად მიიჩნევენ პროფესიული ჯგუფები (მოსამართლეები და ადვოკატები) სამართლიანი, მიუკერძოებელი და ადამიანის უფლებებზე ორიენტირებული სისხლის სამართლის მართლმსაჯულების უზრუნველსაყოფად.

 

- კვლევის ფარგლებში, მოსამართლეებთან სიღრმისეული ინდივიდუალური ინტერვიუებისა და პრაქტიკოსი ადვოკატების მონაწილეობით ჩატარებული ფოკუს ჯგუფების შედეგად, რამდენიმე მნიშვნელოვანი მიგნება გამოვლინდა

 

- მოსამართლეთა და ადვოკატთა ნაწილი ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილებების საჭიროებას უსვამს ხაზს, განსაკუთრებით სამართალდარღვევის შემადგენლობის დაზუსტების მხრივ.

 

- გამოწვევად ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა საქმის განხილვისას  მტკიცების ტვირთის არარსებობაც დასახელდა, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც საქმეში მხოლოდ ადმინისტრაციული ორგანოს წარმომადგენლის ჩვენება ან ოქმია.

 

- სისხლის სამართლის საქმეების განხილვისას მოსამართლეები და ადვოკატები მოსამართლის როლის გაფართოების საჭიროებას ძირითადად ორი მიმართულებით ხედავენ: მოსამართლისთვის მხარეთა თანხმობის გარეშე კითხვის დასმის უფლების მინიჭება და მოსამართლის მიერ ექსპერტიზის ჩატარების მოთხოვნის შესაძლებლობა.

 

- მოსამართლეთა და ადვოკატთა ნაწილი ასევე საჭიროდ თვლის მოსამართლისთვის საპროცესო შეთანხმებაში ცვლილებების შეტანის უფლების მინიჭებას.

 

- დაზარალებულის როლთან დაკავშირებით მოსამართლეების დიდი ნაწილი რაიმე ცვლილების საჭიროებას ვერ ხედავს. მცირე ნაწილმა აღნიშნა დაზარალებულთათვის მტკიცებულებების წარდგენის უფლების და პროკურატურისთვის მიმართვაზე უარის მიღების შემთხვევაში გასაჩივრების უფლების მინიჭების შესაძლებლობა.

 

- ოჯახური დანაშაულის განხილვისას მოსამართლეები ძირითად გამოწვევებად არასაკმარის მტკიცებულებებს, მოწმეთა მიერ ჩვენების შეცვლას ან ჩვენებაზე უარის თქმას მიიჩნევენ. ადვოკატები მნიშვნელოვნად მიიჩნევენ დაზარალებულთა ჩვენების ცვლილების ან უარის შემთხვევაში გამომწვევი მიზეზების შესწავლას და საქმის განხილვისას მათი სოციალურ-ეკონომიკური ფონის გათვალისწინებას.

 

- ნარკოტიკული დანაშაულის საქმეების განხილვისას ოპერატიული ინფორმაციის წყაროს სანდოობის შემოწმების ნაწილში მოსამართლეთა ძირითადი ნაწილი საკუთარი უფლებამოსილების გაფართოებას საჭიროდ არ მიიჩნევს. მცირე ნაწილის აზრით, მოსამართლეს უნდა ჰქონდეს ოპერატიული ინფორმაციის წყაროს სანდოობის გადამოწმების ბერკეტი. ადვოკატების ძირითადი ნაწილი უფრო კატეგორიულია ამ შემთხვევაში და აუცილებლად თვლის მოსამართლის მხრიდან წყაროს სანდოობის გადამოწმებას.

 

“დიდი მადლობა მინდა გადავუხადო ევროკავშირს, არა მხოლოდ ამ კვლევისათვის, არამედ იმ ყველაფრისთვის, რასაც ის აკეთებს ქართული მართლმსაჯულების განვითარებისთვის. მინდა დაგიდასტუროთ, რომ ამ მხარდაჭერას აქვს უკვე კონკრეტული პოზიტიური შედეგები“ -განაცხადა ქალბატონმა მზია თოდუამ, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარის მოვალეობის შემსრულებელმა.

 

“ასოცირების დღის წესრიგი მიზნად ისახავს, ევროკავშირის სტანდარტებთან თანხვედრაში, სამართლიანი სასამართლოს, მართლმსაჯულებაზე ხელმისაწვდომობისა და პროცედურული უფლებების უზრუნველყოფას. ასე რომ, ეს კვლევა მართლაც მნიშვნელოვანია, რადგან მიმოიხილავს ისეთ მნიშვნელოვან ასპექტებს, როგორიც არის შეჯიბრებითობის პრინციპი,საპროცესო შეთანხმება, და დაზარალებულის უფლებები” -  განაცხადა ბატონმა პიტერ დენისმა, საქართველოში ევროკავშირის წარმომადგენლობის მართლმსაჯულების პროგრამების კოორდინატორმა.

 

ევროკავშირის მიერ მხარდაჭერილი ორწლიანი პროექტის მიზანია, მართლმსაჯულების სისტემის რეალური რეფორმირების ხელშეწყობა მონიტორინგის, მტკიცებულებებზე დაფუძნებული ადვოკატირების, ინდივიდუალური მოსამართლეების გაძლიერებისა და მათთან დიალოგის ხელშეწყობის გზით. პროექტი ასევე მიზნად ისახავს საზოგადოებრივი ჯგუფების ჩართულობის გაზრდას მართლმსაჯულების სფეროში მიმდინარე რეფორმებში, მათი ცნობიერების ამაღლების და მობილიზაციის გზით.

 

 

/public/upload/IDFI_2019/rule_of_law/CRRC - EMC - IDFI - Report - 2019.pdf

 

სხვა მასალები ამ თემაზე
სიახლეები

პანდემია და კორუფციული რისკები

07.04.2020

IDFI-ს მოსაზრებები მართლმსაჯულებისა და ადამიანის უფლებათა დაცვის საკითხებზე

05.04.2020

IDFI-მ რასობრივი დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ კონვენციის შესრულების თაობაზე ანგარიშის პროექტთან დაკავშირებით მოსაზრებები წარადგინა

04.04.2020

IDFI-მ ადამიანის უფლებათა დაცვის ახალ სტრატეგიასთან დაკავშირებით მოსაზრებები წარადგინა

03.04.2020
განცხადებები

ხელმომწერი ორგანიზაციები უზენაესი სასამართლოს პლენუმს მოუწოდებენ საგანგებო მდგომარეობის დასრულებამდე თავი შეიკავოს საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლის დანიშვნისგან

03.04.2020

საზოგადოებრივი ორგანიზაციები აჭარის მაუწყებელში მიმდინარე საგანგაშო პროცესებზე საერთაშორისო ორგანიზაციებს კოლექტიურად მიმართავენ

17.03.2020

კოალიცია უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარის თანამდებობაზე ასარჩევად ნინო ქადაგიძის წარდგენას ეხმიანება

13.03.2020

კოალიციის განცხადება მოსამართლეთა დისციპლინურ სამართალწარმოებასთან დაკავშირებული ხარვეზების თაობაზე

05.03.2020
ბლოგპოსტები

უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეების დანიშვნა: რა იცის საქართველოს მოსახლეობამ და რა დამოკიდებულება აქვს ამ პროცესის მიმართ

29.03.2020

ემოციური უსაფრთხოება საქართველოს ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებში - მოსწავლეთა დარღვევებისა და ჩაგვრის შემთხვევების სტატისტიკის ანალიზი

20.03.2020

ქალაქ ფოთში ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურებასა და თევზის გადამუშავებასთან დაკავშირებული ეკოლოგიური პრობლემების ანალიზი - ანუ ცხოვრება ზღვისპირა ქალაქში ჰაერის გარეშე

20.03.2020

არაგადამდები (ქრონიკული) დაავადებების სამკურნალო მედიკამენტებით უზრუნველყოფის სახელმწიფო პროგრამის მიმოხილვა

20.03.2020